Verslag van de film Vision 14 oktober

Tevoren had ik een krakende recensie gelezen en ook negatief commentaar gehoord van een bekende Oosterhoutse filmkenner. En gelukkig kon ik niets daarvan terugvinden in de film.

Van begin tot eind een prachtig verfilmd verhaal, dat met snelle en grote stappen door het leven van Hildegardis von Bernersheim stapt maar op cruciale punten de rust en aandacht neemt voor belangwekkende inzichten. De film begint met de avond, waarbij de christengemeenschap gezamenlijk het einde afwacht. Immers er komt geen volgende dag meer. Dit was het nu. Hildegardis is dan nog een jong kind. Ze is net voor het jaar 1100 geboren. Je voelt het verdriet en de verslagenheid; ook de onafwendbaarheid van dat moment in de tijd. De mens is dan nog meer afgestemd op het bovennatuurlijke onbegrijpelijke. Het aardse wrede en rauwe staat scherp afgetekend tegenover het bovennatuurlijke en angst speelt in het leven van de middeleeuwer een grote rol. Als dan ’s ochtends de zon toch weer schijnt is de verwondering alom. Hildegardis wordt op jeugdige leeftijd (8j) door haar adelijke ouders (als 10 kind aan de kerk geschonken) naar Jutta von Sponheim in de leer gebracht, de magistra van het gemengde klooster Disibodenberg bij Bingen. Ze is dan al heel vaak ziek,zwak en misselijk  geweest, omdat ze haar zienersgave ontkent en wegdrukt. Ofschoon de vrouwen in de minderheid zijn, wordt onder leiding van Jutta (die een geweldige bescherming van de lokale adel geniet en daarmee ook vele schenkingen verwerft) de vrouwelijke afdeling van het overwegend mannen klooster sterk uitgebreid. Daar leert ze van Jutta vooral ook (kruiden)geneeskundige aspecten. Hildegardis blijkt een slim meisje dat snel leert. Maar dat ook vaak ziek is. Bij het overlijden van Jutta wordt ze als opvolgster Magistra aangewezen, maar ze weigert. Alleen als de nonnen haar in meerderheid kiezen accepteert ze. Ze krijgt steeds vaker visioenen en laat deze optekenen.

Opvallend is de strikte scheiding tussen mannen en vrouwen maar tegelijk ook de intieme begroeting door een kus op de mond. De visioenen worden door de lokale (mannelijke) clerus niet geaccepteerd en ze dreigt als ketter te worden berecht. Ze roept echter de hulp in van Bernardus van Clairveax, de abt van de cisterciënzers, niet direct een vrouwbegenadiger. Haar integriteit en nederigheid leiden ertoe dat op zijn voorspraak de paus haar visioenen integer acht, waardoor de lokale clerus forse stappen terug moet doen. De pelgrims voor het klooster stromen toe. De abt die tot dan toe wat weifelend is geweest over haar inzichten, buigt voor het grote geld. Ze krijgt de steun van een nieuwe bisschop (Hermann von Stahleck) en keizers, vorsten en edelen vragen haar om raad. Door een plotse zwangerschap onder een van haar nonnen, komt ze tot besef dat ze onvoldoende bescherming kan bieden. Ze krijgt een visioen van een nieuw klooster. Ze vraagt de abt om te mogen vertrekken en een nieuw klooster te mogen bouwen. Deze wimpelt haar vraag af. Ook erkent hij niet de mede verantwoordelijkheid voor de zwangerschap. Zijn medebroeder is verleid en niet zelf ook verantwoordelijk. Ook de bruidsschatten worden niet afgestaan.

Hildegardis passeert de abt door steun van de bisschop te verwerven. Deze schenkt haar ook landerijen met een watermolen. Een adellijke dame schenkt haar voldoende middelen om te kunnen bouwen. Zo vertrekt ze op een dag met haar nonnen onder het oog van de mokkende monniken.  Een monnik Volmar steunt haar en wordt later haar proost en grote toeverlaat.

Er ontstaat een groot klooster op de Rupertsberg. En haar visioenen worden talrijk. Ze krijgt een jong meisje toegewezen Richardis von Stade (verwante van haar begunstigster), die niets liever wil dan van haar leren. Door haar intellect wordt ze de rechterhand van Hildegardis. Echter door politieke manipulaties wordt deze vrouw in opdracht van haar broer, die bisschop is geworden, tot abdis van een ver klooster te Birsum benoemd. Hildegardis voorziet sombere vooruitzichten en strijdt tegen overplaatsing omwille van zoveel ego . Daarin speelt haar eigen ego ook een rol. Bij strijd geen winnaar. Niemand wil haar helpen. De politiek wint. En enige tijd later krijgt ze bericht van de dood van haar pupil door heimwee.
De film is diep ontroerend. Schetst met nauwgezette precisie de denkbeelden en gedragingen van die tijd. Voor mij is ze niet de eerste feministe, zoals ik die avond veelvuldig hoorde, maar wel een vrouw die vanuit heelheid met helderheid en eerbied voor de vrouwelijkheid én de mannelijkheid opkomt. Ze spreekt in die tijd openlijk over seksualiteit en beschrijft ook de seksuele processen. In die zin treedt ze in de voetsporen van Jezus en Maria van Magdala die ook beiden de heelheid van de mens benadrukten en niet slechts een kant.

Ze was zieneres en heler en gebruikte daarbij de natuur als leidraad. Ze heeft veel geschreven over kruiden, over stenen, de elementen, de planeten etc.  Ook over oorzaken van ziekten en behandelwijzen. Ze was haar tijd ver vooruit zeggen we dan.Ze was van mening dat klank genezend kan zijn. Ze hield niet van symptoombestrijding. Ze is een levend voorbeeld hoe de natuurgeneeskunde heden nog dieper kijkt dan de symptomen. Alles wat je niet wilt zien, erkennen in jezelf, uit zich uiteindelijk in een boodschap van je lichaam. Zodra je inzicht toont verdwijnt de noodzaak van het lichaam om pijn te genereren. Hildegard laat zien dat het heel handig is als je helderziendheid koppelt aan helingspraktijken. Je kunt mensen dan brengen bij wat ze zelf niet meer (willen) zien. Hildegard is ruim 2x ouder geworden dan de gemiddelde middeleeuwer, nl. 81 jaar.

In Liefde Pieter.

Reactie? ga naar het gastenboek of schrijf hieronder uw reactie
 

http://nl.wikipedia.org/wiki/Hildegard_van_Bingen

We zijn dankbaar  voor de inzet van zoveel vrijwilligers van zowel Stichting de Verbinding als ook van Thomas Geloof en Cultuur. Dankbaar ook voor de inzet van de projectgroep van beide organisaties die al een half jaar eerder dit zo aantrekkelijk programmeerde op een  wijze dat het betaalbaar bleef voor de doorsnee bezoeker. Dankbaar voor de vele deelnemers en bezoekers.